Een stablecoin is een cryptomunt die is ontworpen om niet te bewegen. Waar bitcoin en ethereum in een week tientallen procenten kunnen schommelen, hoort een stablecoin steeds ongeveer een euro of een dollar waard te zijn. Dat maakt hem tot het rustpunt van de cryptomarkt, en tegelijk tot een van de meest onderschatte risico’s erin. Want stabiel is een doelstelling, geen eigenschap.
Voor Nederlandse gebruikers is er sinds 1 juli 2026 bovendien iets fundamenteels veranderd. Welke stablecoins je nog via een vergunde partij kunt kopen, is geen technische vraag meer maar een juridische.
Wat is een stablecoin precies?
Een stablecoin is een cryptomunt waarvan de waarde is gekoppeld aan iets anders, meestal de Amerikaanse dollar of de euro. Die koppeling heet de peg. Eén stablecoin hoort altijd één dollar waard te zijn, ongeacht wat de rest van de markt doet.
Het idee erachter is praktisch. Crypto heeft eigenschappen die geld op een bankrekening niet heeft: overboekingen zijn snel, werken wereldwijd en vragen geen tussenpersoon. Zoals uitgelegd in het artikel over wat crypto is en hoe het werkt, is dat de kern van de technologie. Het nadeel is de volatiliteit. Een stablecoin probeert het eerste te behouden en het tweede weg te nemen.
De grootste dollarmunten zijn USDT van Tether en USDC van Circle. Daarnaast bestaan er euro-varianten zoals EURC, en gedecentraliseerde alternatieven zoals DAI. BUSD, dat in oudere overzichten nog vaak wordt genoemd, wordt sinds 2023 niet meer uitgegeven en is in afbouw.
Hoe blijft de koers stabiel?
Er zijn drie manieren waarop een stablecoin zijn koppeling probeert vast te houden, en ze verschillen sterk in betrouwbaarheid.
Gedekt door euro’s of dollars
Dit is de meest gebruikte constructie. De uitgever houdt voor elke uitstaande munt daadwerkelijk een dollar of euro aan in reserve, doorgaans in kortlopend staatspapier en banktegoeden. Wil je uitstappen, dan lever je de munt in en krijg je het geld terug. USDC en EURC werken zo.
De sterkte van deze vorm hangt volledig af van twee dingen: of de reserves er echt zijn, en of ze liquide genoeg zijn om een grote uitstroom tegelijk op te vangen.
Gedekt door andere crypto
Bij deze variant staat er geen geld tegenover maar cryptovermogen, met een overwaarde. Wie honderd dollar aan stablecoins wil uitgeven, zet bijvoorbeeld honderdvijftig dollar aan ethereum vast als onderpand. Die buffer vangt de koersbeweging van het onderpand op. DAI is het bekendste voorbeeld en draait binnen het bredere ecosysteem dat wordt beschreven in het artikel over wat DeFi is.
Het voordeel is dat je geen bedrijf hoeft te vertrouwen. Het nadeel is dat bij een scherpe daling van het onderpand de buffer alsnog te klein kan worden.
Gedekt door een algoritme
De derde vorm gebruikt helemaal geen reserves. Een mechanisme creëert en vernietigt munten om de prijs bij te sturen. Op papier elegant. In de praktijk is dit de categorie waarin de grootste ongelukken zijn gebeurd, en niet bij toeval: het mechanisme werkt alleen zolang de markt erin gelooft.
Waarom crashen stablecoins soms toch?
Twee gebeurtenissen laten precies zien waar de zwakke plekken zitten.
TerraUSD, mei 2022. UST was algoritmisch gekoppeld en steunde op de zustermunt LUNA. Toen het vertrouwen wegviel, ontstond een spiraal waarin het herstelmechanisme zelf de crash versnelde: hoe verder UST onder de dollar zakte, hoe meer LUNA werd bijgemaakt, hoe waardelozer die werd. Binnen enkele dagen verdampte tientallen miljarden. De munt is nooit hersteld.
USDC, maart 2023. Deze is leerzamer, want USDC was wél gedekt door echt geld. Circle bleek een deel van zijn reserves aan te houden bij Silicon Valley Bank, die op dat moment omviel. Zolang onduidelijk was of dat geld terugkwam, zakte USDC tot rond de 87 dollarcent. Na overheidsingrijpen herstelde de koppeling binnen enkele dagen volledig.
De les uit die tweede casus is de belangrijkste. Een stablecoin is nooit sterker dan de plek waar zijn reserves staan. De blockchain garandeert dat de munt bestaat, niet dat er dekking tegenover staat. Dat is exact hetzelfde soort tegenpartijrisico als beschreven in het artikel over wat er gebeurt als je exchange failliet gaat.
Wat er sinds 1 juli 2026 in Nederland is veranderd
Dit is het deel dat in vrijwel elk Nederlandstalig stablecoin-artikel ontbreekt, en het bepaalt in de praktijk wat je nog kunt kopen.
De Europese MiCA-verordening deelt stablecoins in twee categorieën in. Een e money token is gekoppeld aan één valuta, zoals de dollar of de euro. Een asset referenced token volgt een mandje van waarden. Voor beide geldt dat de uitgever een vergunning nodig heeft, reserves volledig en gescheiden moet aanhouden, geen rente over de munt mag uitkeren en houders altijd tegen nominale waarde moet laten uitstappen.
De regels voor stablecoins gelden sinds 30 juni 2024. De overgangsperiode voor de platforms die ze aanbieden liep af op 1 juli 2026. Sindsdien mag een vergunde Europese aanbieder geen niet-geautoriseerde stablecoin meer aanbieden aan particuliere klanten.
Het gevolg is concreet. Circle haalde via de Franse toezichthouder al in juli 2024 een vergunning, waarmee USDC en EURC toegelaten bleven. Tether koos ervoor geen vergunning aan te vragen, waarna Coinbase, Crypto.com, Binance en Kraken USDT gefaseerd verwijderden voor Europese particulieren. DAI valt buiten het regime omdat er simpelweg geen uitgevende partij is die een vergunning kan aanvragen.
Wat je nog wel mag: USDT aanhouden in je eigen wallet en gebruiken op gedecentraliseerde platforms. Dat valt buiten het bereik van de verordening. Wat niet meer kan, is USDT kopen, verkopen of laten bewaren via een vergunde Europese partij. Het onderscheid tussen die twee werelden staat uitgelegd in het artikel over centrale versus gedecentraliseerde exchanges.
Waar worden stablecoins voor gebruikt?
In de praktijk zijn er vier toepassingen die ertoe doen.
Winst parkeren zonder de markt te verlaten. Wie een positie sluit maar niet naar de euro terug wil, zet de opbrengst om in een stablecoin en houdt de mogelijkheid open om snel weer in te stappen.
Onderpand en liquiditeit binnen DeFi. Vrijwel elk leen- of handelsprotocol rekent in stablecoins.
Grensoverschrijdend betalen. Een overboeking die via banken dagen kost en meerdere partijen passeert, gaat hier in minuten.
Een rustige eerste stap. Wie voor het eerst met een wallet werkt, kan met een klein bedrag oefenen zonder direct blootgesteld te zijn aan koersbewegingen. Hoe dat werkt staat in het artikel over wat een crypto wallet is.
Wat je controleert voordat je er een gebruikt
Drie vragen, in deze volgorde.
Wie is de uitgever en heeft die een vergunning? Sinds juli 2026 is dat in Europa geen detail meer maar bepalend voor de vraag of je er überhaupt legaal bij kunt via een vergunde partij.
Waaruit bestaan de reserves en wie controleert dat? Een verklaring van een accountantskantoor over een momentopname is iets anders dan een volledige controle. Hoe concreter en frequenter de rapportage, hoe minder je op vertrouwen hoeft te varen.
Hoe kom je eruit? Een stablecoin die je niet tegen nominale waarde kunt inwisselen is geen stablecoin maar een belofte. Dit hangt samen met wat er in het artikel over liquiditeit in crypto staat: een prijs op een scherm is pas echt als iemand hem daadwerkelijk betaalt.
Een stablecoin is geen spaarrekening
Hier gaat het bij particulieren het vaakst mis. Omdat de koers niet beweegt, voelt een stablecoin als geld op de bank. Dat is hij niet. Er is geen depositogarantiestelsel, er is geen rente, en de koopkracht van je saldo daalt gewoon mee met de inflatie.
Wie stablecoins gebruikt als tijdelijke parkeerplaats tussen twee beslissingen, gebruikt ze waarvoor ze bedoeld zijn. Wie er maanden of jaren vermogen in laat staan omdat het veilig voelt, kiest voor een positie zonder rendement en met tegenpartijrisico. Dat is meestal de slechtste van beide werelden. Op de lange termijn levert gespreid beleggen vermogen op, en stilstaand geld niet. Waarom spreiding daarbij het uitgangspunt is, staat in het artikel over diversificatie.
Belasting op stablecoins
De Belastingdienst maakt geen onderscheid tussen een stabiele en een volatiele cryptomunt. Beide vallen als overige bezittingen in box 3, en beide tellen mee voor de waarde die je op 1 januari bezat. Het feit dat de koers niet beweegt maakt daarvoor niets uit. De volledige uitleg staat in het artikel over belasting en crypto in Nederland.
Veelgestelde vragen
Niet via een MiCA-vergunde Europese aanbieder. Tether heeft geen vergunning aangevraagd, waardoor de grote exchanges USDT hebben verwijderd voor particuliere klanten in de Europese Economische Ruimte. Je mag USDT wel aanhouden in je eigen wallet en gebruiken op gedecentraliseerde platforms.
Nee. Het koersrisico is klein, maar het tegenpartijrisico blijft. Je vertrouwt erop dat de uitgever daadwerkelijk dekking aanhoudt en dat je kunt uitstappen. USDC verloor in maart 2023 tijdelijk zijn koppeling toen een bank waar reserves stonden omviel.
Over de munt zelf niet. Onder MiCA mogen uitgevers geen rente uitkeren op een e money token. Rendement dat elders wordt aangeboden op stablecoins komt uit uitlenen of een DeFi-protocol, en brengt een eigen risico met zich mee dat losstaat van de stabiliteit van de munt.
Beide worden uitgegeven door Circle en vallen onder dezelfde vergunning. USDC volgt de dollar, EURC volgt de euro. Voor wie in euro’s denkt en rekent, voorkomt EURC dat je naast het cryptorisico ook nog wisselkoersrisico op de dollar loopt.
Conclusie
Een stablecoin lost één probleem op, namelijk de koersbeweging, en laat de andere onaangetast. Wie hem gebruikt als werkkapitaal binnen crypto, gebruikt hem goed. Wie hem verwart met een bankrekening, neemt een risico dat hij niet ziet omdat er geen grafiek is die hem waarschuwt.
De belangrijkste vraag is sinds juli 2026 niet meer welke stablecoin het populairst is, maar welke er binnen Europa nog legaal via een vergunde partij wordt aangeboden. Dat filter doet inmiddels het meeste werk voor je.
Bronnen
- ESMA. Register van vergunde uitgevers van e money tokens en asset referenced tokens. esma.europa.eu
- Autoriteit Financiële Markten. Toezicht op cryptodienstverleners onder MiCA. afm.nl
- Circle. Vergunning als elektronischgeldinstelling en dekking van USDC en EURC. circle.com
- De Nederlandsche Bank. Toezicht op uitgevers van stablecoins. dnb.nl
Opmerking: dit artikel bevat een affiliate link. Als je via die link een aankoop doet, ontvang ik een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Begrijpen wat een stablecoin is, is één ding. Weten hoe je veilig koopt, bewaart en wanneer je welke munt gebruikt, is de stap daarna. De Crypto Cursus van Tineke Zwart neemt je daar stap voor stap doorheen.