Een van de meest voorkomende misvattingen bij beginnende beleggers is de gedachte dat een goedkope coin of een goedkoop aandeel meer potentieel heeft dan een duur exemplaar. Een coin van vijf cent is toch goedkoper dan bitcoin, en dus gemakkelijker te vertienvoudigen? Dat is een fundamentele vergissing, en het begrijpen waarom is één van de meest waardevolle dingen die een belegger kan leren.
Wat is marktkapitalisatie?
Marktkapitalisatie, vaak afgekort als market cap, is de totale marktwaarde van een bedrijf of een coin. De berekening is eenvoudig: prijs per eenheid maal het aantal eenheden in omloop.
Bij een aandeel: als een bedrijf tien miljoen aandelen heeft uitstaan en elk aandeel kost twintig euro, is de marktkapitalisatie 200 miljoen euro. Dat is de totale waarde die de markt toekent aan dat bedrijf.
Bij een coin: als er 21 miljoen bitcoin bestaan en één bitcoin kost 60.000 euro, is de marktkapitalisatie 1,26 biljoen euro. Dat is de totale waarde die de markt toekent aan het Bitcoin-netwerk. Ter vergelijking: daarmee zou bitcoin qua omvang tussen de grootste beursgenoteerde bedrijven ter wereld staan, terwijl de duizenden kleinste coins samen minder waard zijn dan één gemiddeld AEX-bedrijf. De verschillen binnen crypto zijn dus minstens zo groot als de verschillen tussen crypto en aandelen.
Waarom de prijs per eenheid misleidend is
Stel je hebt twee coins. Coin A kost één euro en heeft tien miljard coins in omloop. Coin B kost 10.000 euro en heeft een miljoen coins in omloop. De marktkapitalisatie van beide is tien miljard euro. Ze zijn even groot.
Als coin A naar twee euro stijgt, is de marktkapitalisatie twintig miljard geworden. Als coin B naar 20.000 euro stijgt, ook twintig miljard. In beide gevallen heeft de belegger zijn geld verdubbeld.
De prijs per eenheid zegt niets over het potentieel. Marktkapitalisatie zegt veel meer. Een coin van één cent kan duurder zijn dan een coin van duizend euro, als het totale aanbod groot genoeg is.
Dit is waarom projecten die bewust een laag coinprijsje kiezen en een enorm totaal aanbod uitgeven, spelen op de psychologie van beleggers. Ze weten dat een prijs van één cent goedkoop voelt, ook al is de marktkapitalisatie al in de miljarden. Dit soort constructies is een van de rode vlaggen die je moet leren herkennen.
Marktkapitalisatie in crypto
In de cryptowereld wordt marktkapitalisatie gebruikt om coins in te delen in categorieën naar risico en liquiditeit.
Large cap coins hebben een marktkapitalisatie van meer dan tien miljard dollar. Bitcoin en Ethereum vallen hier altijd in. Deze coins zijn het meest liquide en hebben doorgaans de meeste institutionele aandacht. Het risico is relatief lager dan bij kleinere coins, maar absoluut gezien nog steeds hoog vergeleken met traditionele beleggingen.
Mid cap coins hebben een marktkapitalisatie van ongeveer één tot tien miljard dollar. Er is meer groeipotentieel maar ook meer risico. Liquiditeit is lager en de kans op grote koersschommelingen is groter.
Small cap coins hebben een marktkapitalisatie onder de honderd miljoen dollar. Hier zit het meeste risico. Liquiditeit is laag, wat betekent dat grote orders de prijs significant kunnen bewegen. De kans dat een project mislukt of verdwijnt is aanzienlijk groter dan bij large cap coins.
Fully diluted market cap
Er is een verfijning die vaak over het hoofd wordt gezien: de fully diluted market cap. Dit is de marktkapitalisatie berekend op basis van het totale maximale aanbod, inclusief coins die nog niet in omloop zijn maar in de toekomst vrijkomen.
Stel dat een coin een circulating supply heeft van tien miljoen, maar een maximum supply van honderd miljoen. De huidige marktkapitalisatie is gebaseerd op die tien miljoen. Maar als de resterende negentig miljoen coins de komende jaren worden vrijgegeven, verdunt dat het aandeel van elke huidige houder met negentig procent.
Controleer altijd het circulating supply versus het total supply van een coin voordat je belegt. Die informatie is beschikbaar op platforms als CoinGecko of CoinMarketCap. Een lage prijs gecombineerd met een enorm total supply is een rode vlag, geen koopkans.
Free float: waarom niet elke eenheid meetelt
Er zit nog een laag onder de standaardberekening. Bij aandelen kijken professionals naar de free float: het deel van de aandelen dat daadwerkelijk vrij verhandelbaar is. Aandelen in handen van oprichters, de staat of grootaandeelhouders die nooit handelen, tellen wel mee in de marktkapitalisatie maar niet in het werkelijke aanbod op de beurs. Indices zoals de AEX wegen bedrijven daarom op free float, niet op totale marktwaarde.
Crypto kent hetzelfde verschijnsel in extremere vorm. Grote delen van het aanbod van veel coins zitten vast bij oprichters en vroege investeerders, in staking of in wallets waarvan de sleutels verloren zijn. Van bitcoin wordt geschat dat miljoenen coins permanent ontoegankelijk zijn. De marktkapitalisatie telt ze gewoon mee, terwijl ze nooit meer op de markt komen. Het getal oogt daardoor preciezer dan het is.
Waarom een kleine market cap manipuleerbaar is
Bij coins met een lage free float ontstaat een gevaarlijke rekentruc. Als slechts een paar procent van het aanbod verhandelbaar is, kan een relatief klein aankoopbedrag de prijs fors opdrijven. Die nieuwe prijs wordt vervolgens vermenigvuldigd met het volledige aanbod, waardoor er op papier miljarden aan marktwaarde ontstaan die niemand ooit heeft betaald. Projecten adverteren vervolgens met die papieren waarde. Kijk daarom bij kleinere coins altijd naar het dagelijkse handelsvolume in verhouding tot de marktkapitalisatie: een grote market cap met een minimaal volume is een kaartenhuis, geen waardering.
Hoe gebruik je marktkapitalisatie bij beleggingsbeslissingen?
Marktkapitalisatie geeft context. Als een coin een marktkapitalisatie heeft van vijf miljard dollar en jij denkt dat hij kan groeien naar vijftig miljard, moet je je afvragen of dat realistisch is. Wat voor adoptie, gebruik of waardecreatie is daarvoor nodig? Is er een precedent voor dat soort groei bij vergelijkbare projecten?
Vergelijk marktkapitalisaties van vergelijkbare projecten. Als twee blockchains vergelijkbare technologie en gebruik hebben maar sterk verschillende marktkapitalisaties, kan dat een aanwijzing zijn voor onderwaardering van de ene of overwaardering van de andere. Maar onderzoek altijd eerst waarom het verschil er is.
Gebruik marktkapitalisatie ook om positiegrootte te bepalen. In een small cap coin met lage liquiditeit een groot bedrag stoppen, is problematisch bij uitstap. Je kunt dan niet verkopen zonder de prijs significant te drukken. Bij large caps is dat probleem veel minder urgent.
Marktkapitalisatie bij aandelen
Bij aandelen werkt marktkapitalisatie op dezelfde manier maar met extra context. De marktkapitalisatie van een bedrijf kan worden vergeleken met de omzet, de winst en de boekwaarde. Zo ontstaan kengetallen zoals de koers-winstverhouding die beleggers helpen te beoordelen of een aandeel goedkoop of duur is ten opzichte van de onderliggende bedrijfsprestaties.
Bij crypto bestaat die vergelijking met winst en omzet vaak niet. Een blockchain heeft geen winst in de traditionele zin. Dat maakt waardering van crypto fundamenteel anders en moeilijker dan waardering van aandelen. Het is een van de redenen waarom crypto-beleggingen zo speculatief zijn: er is geen gevestigde methode om te bepalen wat een coin waard zou moeten zijn.
Bronnen
- Euronext. AEX-Index, methodologie en free float weging. live.euronext.com
- DefiLlama. Open data over marktomvang en total value locked in crypto. defillama.com
- Autoriteit Financiële Markten. Informatie voor consumenten over beleggen en risico. afm.nl
Opmerking: dit artikel bevat een affiliate link. Als je via die link een aankoop doet, ontvang ik een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Wil je leren hoe je marktkapitalisatie combineert met andere analyse-instrumenten voor betere beleggingsbeslissingen in zowel crypto als aandelen? De Vermogenscursus van Tineke Zwart legt fundamentele analyse uit op een manier die je zelf laat oordelen.