Tachtig procent van de professionele fondsbeheerders presteert over tien jaar slechter dan de index die ze proberen te verslaan. Niet omdat ze dom zijn. Maar omdat het selecteren van winnende aandelen structureel moeilijker is dan de markt laten doen wat de markt doet. Die conclusie heeft een instrument groot gemaakt dat nu biljarden euro’s beheert: de ETF.
Wat is een ETF?
Een ETF is een beleggingsfonds dat op een beurs verhandeld wordt, net zoals een aandeel. Het fonds belegt in een mandje van assets, meestal aandelen, en volgt daarmee de prestatie van een bepaalde index of markt.
Een ETF die de AEX volgt, belegt in de 25 grootste beursgenoteerde Nederlandse bedrijven. Als jij één aandeel van die ETF koopt, bezit je indirect een klein stukje van al die 25 bedrijven tegelijk. Er zijn ETF’s op bijna alles: de S&P 500, de wereldmarkt via een MSCI World ETF, grondstoffen, obligaties en crypto-indices.
Het verschil met een gewoon beleggingsfonds is dat een ETF doorlopend verhandelbaar is op de beurs, net als een aandeel. Je kunt hem kopen en verkopen op elk moment dat de beurs open is, tegen de actuele marktprijs.
Spreiding, kosten en eenvoud: de drie redenen dat ETF’s winnen
Spreiding is de meest fundamentele regel van beleggen. Als jij een ETF koopt die in vijfhonderd bedrijven belegt en één van die bedrijven gaat failliet, verlies je een fractie van een procent van je portefeuille. Als jij alles in dat ene bedrijf had gestoken, verlies je alles. Spreiding is de enige manier om risico te verminderen zonder rendement te sacrificeren. Hoe spreiding structureel werkt en waarom het de belangrijkste bescherming is voor elke belegger staat uitgelegd in het artikel over diversificatie.
Kosten zijn de tweede reden. Een passieve ETF heeft geen team van fondsmanagers nodig die de markt analyseren en beslissingen nemen. De jaarlijkse kosten zijn vaak minder dan twee tiende procent. Over twintig jaar slokt het verschil tussen nul komma twee procent en twee procent aan kosten op een portefeuille van honderdduizend euro tienduizenden euro’s op.
Eenvoud is de derde reden. Je hoeft geen jaarverslagen te lezen, geen kwartaalcijfers te analyseren, geen sectorroulatie bij te houden. Je koopt de markt en profiteert van de economische groei die over de hele breedte plaatsvindt.
Actief beleggen verliest van de index. Altijd bijna.
Een passieve ETF volgt een index. Een actief beheerd fonds heeft fondsmanagers die proberen de markt te verslaan door slimmer te beleggen dan de rest. De vraag is: lukt dat?
S&P Global publiceert elk jaar het SPIVA-rapport, dat bijhoudt hoeveel actief beheerde fondsen het beter doen dan hun benchmark index. Het resultaat is consistent en vernietigend voor actief beleggen: meer dan tachtig procent van de actief beheerde aandelenfondsen doet het over een periode van tien jaar slechter dan een simpele index-ETF.
Een ETF heeft geen emoties. Hij volgt de index. Punt.
Welke ETF’s zijn relevant voor Nederlandse beleggers?
Een MSCI World ETF belegt in grote en middelgrote bedrijven uit meer dan twintig ontwikkelde landen. Voor veel beleggers is dit de kern van hun portefeuille. Je spreidt automatisch over duizenden bedrijven in de VS, Europa, Japan en andere grote markten. Aanbieders als Vanguard, iShares en Xtrackers bieden deze ETF aan met zeer lage jaarlijkse kosten.
Een AEX ETF volgt de vijfentwintig grootste Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. Wat de AEX precies is, welke bedrijven erin zitten en waarom Nederlandse beleggers hem volgen staat hier uitgelegd.
Een S&P 500 ETF volgt de vijfhonderd grootste Amerikaanse bedrijven. De VS heeft historisch een sterk rendement laten zien. Een nadeel is dat je daarmee een groot deel van je portefeuille in één land concentreert.
Een obligatie-ETF biedt minder rendement dan aandelen op de lange termijn, maar ook minder volatiliteit. Wordt vaak gebruikt als buffer om de totale portefeuille stabieler te maken, met name voor beleggers die dichter bij hun pensioendatum zitten.
ETF’s en dividendbelasting
Een praktisch punt voor Nederlandse beleggers: bij ETF’s die dividend uitkeren, betaal je dividendbelasting. Sommige ETF’s zijn accumulating, wat betekent dat het dividend automatisch herbelegd wordt. Voor lange termijn beleggers zijn accumulating ETF’s doorgaans voordeliger. Hoe dividend werkt en of het de moeite waard is er bewust op te sturen staat hier uitgelegd.
ETF’s vallen in Nederland onder Box 3 voor de belastingaangifte. Je betaalt belasting over de waarde op 1 januari van het belastingjaar, niet over de gerealiseerde winst.
Hoe koop je een ETF?
Je hebt een beleggingsrekening nodig bij een broker. In Nederland zijn DeGiro en DEGIRO bekende opties met lage transactiekosten. Je zoekt de ETF op via de naam of het tickersymbool, controleert de kosten en de samenstelling, en plaatst een kooporder.
Voor wie maandelijks een vast bedrag wil inleggen, bieden veel brokers de mogelijkheid om een automatische periodieke aankoop in te stellen. Dat is de eenvoudigste manier om dollar cost averaging te combineren met een brede ETF-portefeuille.
ETF’s en crypto naast elkaar
ETF’s en crypto sluiten elkaar niet uit. Een kern van brede ETF’s voor stabiliteit en lange termijn groei, en een kleiner deel in crypto voor hogere potentiële rendementen. Een vuistregel die veel beleggers hanteren: het deel in crypto mag niet groter zijn dan het bedrag dat je volledig kunt missen zonder dat het je financiële situatie raakt. ETF’s zijn de stabiele kern, crypto is de speculatieve rand.
Een ETF is doorlopend verhandelbaar op de beurs, net als een aandeel, en heeft doorgaans veel lagere kosten dan een traditioneel beleggingsfonds. Een actief beheerd beleggingsfonds heeft fondsmanagers die proberen de markt te verslaan. Meer dan tachtig procent van die fondsen lukt dat niet op een periode van tien jaar, terwijl ze wel hogere kosten rekenen.
Een MSCI World ETF of FTSE All World ETF is voor de meeste beginners een solide startpunt. Je spreidt automatisch over duizenden bedrijven wereldwijd, de kosten zijn laag en je hoeft geen sectorkeuzes te maken. Pas daarna heeft het zin om te nadenken over aanvullingen zoals een S&P 500 ETF of een obligatie-ETF als buffer.
Voor langetermijnbeleggers is een accumulating ETF doorgaans voordeliger. Het dividend wordt automatisch herbelegd zonder tussenkomst, wat het compounding-effect maximaliseert en dividendbelasting uitstelt. Een distributing ETF betaalt dividend uit, wat praktisch is als je regelmatig inkomen wilt uit je beleggingen.
Ja. Een ETF volgt de markt, en markten dalen ook. Op de korte termijn kunnen dalingen van twintig tot veertig procent voorkomen. Maar wie een breed gespreide ETF aanhoudt over een periode van tien jaar of langer, heeft historisch gezien vrijwel altijd positief rendement gemaakt. Het risico zit in te vroeg verkopen, niet in het instrument zelf.
Eén laatste check voor je koopt
Vergelijk bij twee vergelijkbare ETF’s altijd drie dingen: de jaarlijkse kosten (TER), de omvang van het fonds en of het dividend uitkeert of herbelegt. Bij brede indexfondsen zijn dat vrijwel de enige verschillen die er op lange termijn toe doen. Al het andere in de fondsbrochure is grotendeels marketing.
Bronnen
- Autoriteit Financiële Markten. Informatie voor consumenten over beleggen in indexfondsen en ETF’s. afm.nl
- Euronext. AEX-Index, productinformatie en methodologie. live.euronext.com
Opmerking: dit artikel bevat een affiliate link. Als je via die link een aankoop doet, ontvang ik een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Wie verder wil gaan dan een brede ETF en ook individuele aandelen serieus wil analyseren, heeft een concreet analyseraamwerk nodig. Pennywatch Premium biedt dat, specifiek gericht op de Nederlandse en Europese markt.