Een token aanmaken kost vijf minuten en een paar euro aan transactiekosten. Geen toetsing, geen minimumvereiste, geen bewijs dat er iets van waarde achter zit. Toch stroomt er elke dag nieuw geld in op basis van namen, logo’s en whitepapers. De vraag die je vóór elke aankoop moet stellen is simpel: heeft dit iets te bieden, of is het lucht?
Geen koopadvies. Geen aanbevelingen. Wel een methode die je zelf kunt toepassen voordat je een positie inneemt. Eerst begrijpen wat crypto überhaupt is? Dat staat in het artikel wat is crypto.
Tienduizenden coins, waarvan de meeste nergens voor dienen
Het aanmaken van een token is technisch triviaal. Op het Ethereum-netwerk kost het deployen van een ERC-20 token een paar minuten en een handvol euro aan transactiekosten. Er is geen toetsing, geen beoordeling, geen minimumvereiste. Iedereen kan een token aanmaken met een willekeurige naam, een supply van een triljoen en een whitepaper die in een weekend is geschreven.
De overgrote meerderheid van de tienduizenden cryptocurrencies heeft geen reële waarde. Ze bestaan omdat het makkelijk is ze te maken, niet omdat ze een probleem oplossen.
Vraag één: lost deze coin een echt probleem op?
Echte waarde begint bij echte nuttigheid. Bitcoin lost het probleem op van waarde-opslag buiten het bankensysteem. Ethereum lost het probleem op van vertrouwen bij digitale overeenkomsten via smart contracts. Stel jezelf bij elke coin de vraag: welk specifiek probleem lost dit op? Wie heeft dit probleem nu? Hoe lost de bestaande wereld dit op, en waarom is de blockchain-oplossing beter?
Pas op voor het vervangen van een bestaand probleem door een hypothetisch toekomstig probleem. Veel whitepapers beschrijven een markt die nog moet ontstaan, een technologie die nog moet werken en een adoptie die nog moet plaatsvinden. Speculatie, geen investering.
Vraag twee: wie gebruikt het al, en hoe meet je dat?
Beloften zijn gratis. Gebruik is meetbaar. En bij publieke blockchains is gebruik volledig transparant zichtbaar op de blockchain zelf. Concrete meetpunten zijn het dagelijks actieve adressen, transacties per dag, total value locked bij DeFi-protocollen en ontwikkelaarsactiviteit op GitHub.
Websites als DeFiLlama, Dune Analytics en Token Terminal maken deze data inzichtelijk. Vergelijk altijd de marktkapitalisatie van een coin met zijn gebruik. Een coin met een marktkapitalisatie van een miljard euro en nauwelijks aantoonbaar gebruik is ofwel zwaar overgewaardeerd ofwel actief gemanipuleerd. Wat marktkapitalisatie precies is en hoe je het berekent staat uitgelegd in dit artikel.
Vraag drie: wie heeft het gebouwd en waarom?
In traditionele financiën heb je prospectusplichten en toezichthouders. In crypto heb je vrijwel niets van dat alles. De enige rem op slecht gedrag is reputatie. Controleer of de oprichters vindbaar zijn en een trackrecord hebben. Bij Polkadot is medeoprichter Gavin Wood bijvoorbeeld breed bekend van zijn eerdere werk bij Ethereum, wat een heel ander uitgangspunt geeft dan een team zonder trackrecord. Controleer ook de tokenomics: als een groot percentage van alle tokens bij het team of vroege investeerders zit, is de prikkel om de prijs kunstmatig op te drijven en dan te verkopen structureel aanwezig.
Prijs per coin zegt niets, dit wel
Een coin van 0,0001 euro met een triljoen coins in omloop heeft een marktkapitalisatie van honderd miljoen euro. Om die coin te verdubbelen in prijs moet er honderd miljoen euro aan nieuw kapitaal instromen. Vergelijk altijd de marktkapitalisatie van een coin met zijn concurrenten en zijn use case. Hoe Ethereum, Solana en XRP zich verhouden op gebruik en marktpositie lees je hier.
Tokenomics: het aanbod is de helft van het verhaal
Waarde wordt bepaald door vraag én aanbod, en beleggers kijken vrijwel uitsluitend naar de vraagkant. Controleer daarom altijd het uitgifteschema van een token. Hoeveel procent van het maximale aanbod is al in omloop? Wanneer komen de tokens van het team en de vroege investeerders vrij, de zogeheten unlocks? Een coin waarvan de komende twee jaar het aanbod verdrievoudigt door geplande vrijgaves, moet zijn vraag verdrievoudigen om alleen al de prijs vast te houden. Het verschil tussen de huidige en de volledig verwaterde marktkapitalisatie staat hier uitgelegd, en het is bij jonge projecten vaak het verschil tussen een redelijke en een absurde waardering.
De whitepaper en de code
De whitepaper is het document waarin het team uitlegt wat ze bouwen, waarom en hoe. Een goede whitepaper is technisch specifiek, eerlijk over beperkingen en voorzien van concrete implementatieplannen. De code is de ultieme bron van waarheid. Een project dat zijn code niet openbaar maakt heeft iets te verbergen. Hoe blockchain-code werkt en waarom openheid essentieel is lees je hier.
On-chain analyse als aanvulling op fundamentele analyse
Blockchains zijn transparant. Je kunt analyseren of een klein aantal wallets een disproportioneel groot deel van de supply bezit en of grote wallets systematisch kopen of verkopen. Een coin waarbij tien wallets meer dan vijftig procent van de supply bezitten is kwetsbaar voor gecoördineerde dumping. Tools als Etherscan, Nansen en Glassnode geven inzicht in on-chain activiteit. Hoe je onderscheid maakt tussen een serieus project en regelrechte fraude lees je hier. Wie dieper wil gaan dan de basismeetpunten vindt een volledige uitleg over on-chain analyse hier.
Waarom dit moeilijker is dan bij aandelen
Wie uit de aandelenwereld komt, mist in crypto zijn belangrijkste gereedschap: de kasstroom. Een aandeel is een claim op winst, en die winst maakt kengetallen als de koers-winstverhouding mogelijk. Een coin keert meestal niets uit, dus een objectief anker voor de prijs ontbreekt. De meetpunten uit dit artikel, gebruik, tokenomics, team en on-chain data, zijn de best beschikbare vervanging, maar het blijven benaderingen. Dat is geen reden om ze over te slaan. Het is de reden waarom een positie in crypto altijd kleiner hoort te zijn dan een vergelijkbare positie in een bedrijf met bewezen kasstromen.
Drie vragen die de meeste mensen niet stellen
Marktkapitalisatie is de prijs per coin vermenigvuldigd met het aantal coins in omloop. Het geeft de totale waarde van een netwerk weer. Een coin van 0,001 euro met een biljoen coins in omloop heeft een marktkapitalisatie van een miljard euro. Prijs per coin zonder context zegt niets. Marktkapitalisatie maakt vergelijkingen tussen coins zinvol en is het eerste getal dat je opzoekt, niet de prijs.
Ja. Als je het niet begrijpt, koop dan niet. Een goede whitepaper is concreet en technisch. Een slechte whitepaper is vaag en vol beloftes zonder uitleg. Als een project geen whitepaper heeft, of als die bestaat uit marketingtaal zonder technische onderbouwing, is dat op zichzelf al een rode vlag.
Nee, en dit misverstand kost beleggers elk jaar veel geld. Een coin van 0,0001 euro met een triljoen coins in omloop heeft al een marktkapitalisatie van honderd miljoen euro. Voor een verdubbeling is honderd miljoen euro nieuw kapitaal nodig. Goedkoop per coin is niet hetzelfde als onderwaardering. Het is bijna altijd het tegenovergestelde.
Bronnen
- Ethereum Foundation. ERC-20 token-standaard. ethereum.org/developers/docs/standards/tokens/erc-20
- DeFiLlama. Total Value Locked en on-chain data. defillama.com
- Token Terminal. Financiële on-chain metrics. tokenterminal.com
- CoinGecko. Actueel aantal cryptocurrencies. coingecko.com
Opmerking: dit artikel bevat een affiliate link. Als je via die link een aankoop doet, ontvang ik een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
De drie vragen uit dit artikel zijn een startpunt. Tineke Zwart gaat in haar Crypto Cursus een stap verder en laat zien hoe je een volledig analyseproces doorloopt voordat je koopt, inclusief tokenomics, teamonderzoek en on-chain data lezen.